Sự sản sinh hàng ngày hormon tăng trưởng (HGH) đạt đến cực đại vào những năm cuối của tuổi dậy thì, sau đó giảm dần khi cơ thể đã hoàn thành phát triển.

Từ tuổi 21 đến 61, sự sản xuất HGH đã giảm xuống, chỉ còn một tỷ lệ báo động là 20%. Ở người già hầu như không còn HGH.

Liệu pháp thay thế hormon không chỉ là bổ sung estrogen cho phụ nữ sau mãn kinh bởi đối tượng này chỉ là một trường hợp cụ thể của liệu pháp. Ngoài estrogen, còn nhiều hormon khác mà sự bổ sung đã đem lại lợi ích lớn.

Hiệu quả thần kỳ khi dùng hormon tăng trưởng (HGH) điều trị trẻ em bị lùn thì đã rõ, nhưng còn ít người biết đến ứng dụng liệu pháp HGH cho người cao tuổi.

Tầm quan trọng của HGH đã được biết đến ở người trưởng thành thiếu hụt hormon này, như những người lùn trong triều đình Tây Ban Nha qua những bức tranh của danh họa Velazquez (nửa đầu của thế kỷ 17). Vai trò của HGH càng rõ khi ta ngắm ảnh người cao nhất thế giới mắc chứng quá thừa HGH trong sách về các kỷ lục Guinness.

Sự giảm dần lượng HGH ở người cao tuổi gây ra hàng loạt triệu chứng. Một số đặc điểm thiếu hụt HGH được mô tả như sau: tóc thưa, mặt có những nếp nhăn sâu (mọng dưới mắt, má bị xệ, môi mỏng, tụt lợi, xương hàm mỏng, nếp da dưới cằm nhão), người xệ (vai ít cơ bắp, tay gầy và nhiều nếp nhăn, cơ ba đầu xệ, cơ mông nhỏ và ít, mặt trong của đùi bị xệ), béo phì (vú to ở nam giới, bụng phệ), da mỏng. Thêm vào đó là những than phiền kêu ca về dễ xúc động, mệt mỏi thường xuyên, chóng kiệt sức khi lao động, ít khả năng chống stress, lo âu, kém tháo vát, bất lực trong mọi việc, tự ti, trầm cảm, thích sống cô đơn, hay bắt bẻ...

Bổ sung HGH sẽ đảo ngược những biểu hiện âm tính kể trên. Những cải thiện thấy rõ nhất sau khi dùng HGH là má căng hơn, mặt ít nếp nhăn, mọng dưới mắt ít rõ, nếp da dưới cằm chắc hơn, dáng người bớt còng, cơ ba đầu rắn chắc, bụng bé lại, cơ bắp ở vai nổi lên, cơ mông nổi rõ hơn, tay ít nếp nhăn và “nạc” hơn, da dày lên, tóc nhiều hơn, môi mọng hơn, ít tụt lợi, xương hàm dày lên, tăng hoạt động giới tính, cải thiện cân bằng lipid - máu, phục hồi kích cỡ gan, tụy, tim và các cơ quan khác đã bị teo theo tuổi già, ổn định huyết áp, tăng cung lượng và sức bền của tim, cải thiện chức năng miễn dịch.

HGH còn giúp cải thiện về lâm sàng, như giảm trầm cảm, đỡ mệt mỏi, ngủ êm và sâu hơn, tăng khả năng tập trung tư tưởng, giảm lo âu, bình tĩnh, tự tin hơn, đề kháng tốt hơn với stress, cởi mở hơn...

Một vài kết quả cụ thể của liệu pháp thay thế hormon tăng trưởng (HGH)

1. HGH giúp tăng cường hệ miễn dịch

Ở người cao tuổi, tuyến ức (có chức năng quan trọng trong việc hình thành tính miễn dịch) bị teo lại, đến tuổi 60 khó có thể tìm được tuyến này do teo lại quá nhỏ. Tuyến ức teo kéo theo khả năng miễn dịch yếu đi. Các nhà khoa học Israel và Hoa Kỳ đã chứng minh khi tiêm HGH cho súc vật, thì tuyến ức lớn lên, đồng thời còn nhận thấy HGH có những tác dụng khác ở trên người:

- Tăng sản sinh kháng thể và lymphô bào T và IL-2, tăng hồng cầu, tăng hoạt tính của tế bào NK, kích thích các đại thực bào chống vi khuẩn, các bạch cầu trung tính mau trưởng thành.

2. HGH trên hệ tim mạch

Liệu pháp thay thế hormon tăng trưởng (HGH) bảo vệ được hệ tim mạch theo nhiều con đường: làm giảm mỡ, đặc biệt mỡ bụng, làm giảm LDL cholesterol và tăng HDL cholesterol, hạ huyết áp.

Tháng 6/2002, các nhà nghiên cứu ở Toronto (Canada) đã tổng kết công trình nghiên cứu dùng HGH cho 115 người cao tuổi. Kết quả như sau:

- Khối lượng cơ (nạc) tăng trung bình 2,1kg, khối lượng mỡ giảm trung bình 2,8kg, chức năng tâm thu thất cải thiện đáng kể, phân suất tống máu (EF) trước thấp, sau trở về bình thường.

3. HGH hồi phục chức năng phổi

Tiêm HGH cải thiện chức năng tim phổi, nên tăng khả năng lao động thể lực dẻo dai hơn, tăng hấp thu ôxy, tăng thể tích tâm thu và hiệu suất tim. HGH rất có triển vọng trong điều trị tràn khí và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

4. HGH cải thiện các điều kiện hoạt động của não và hệ thần kinh

Dùng HGH sẽ cảm thấy khỏe mạnh, dễ chịu, nhờ HGH chống trầm cảm ở não, làm tăng B-endorphin, giảm dopamin (là chất gây cảm giác kích thích), giảm stress, giúp tự tin, tập trung tư tưởng. HGH đảo ngược sự suy giảm trí nhớ và khả năng nhận thức, làm tăng sự điều hòa và sự chuẩn xác trong vận động.

5. HGH tạc lại thể hình

HGH làm giảm mỡ, tăng khối lượng cơ (nạc), làm cho cơ thể thanh thoát, gọn gàng và như trẻ lại. Mỡ giảm chủ yếu ở vùng bụng, sẽ làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch và các bệnh khác. Nhiều nghiên cứu chứng tỏ liệu pháp thay thế HGH là tốt nhất để giảm béo. Chủ yếu chỉ giảm khối lượng mỡ, còn khối lượng cơ (nạc) lại tăng. Tiêm HGH sẽ cải thiện được sự chuyển hóa đường, nên rất có lợi cho bệnh nhân tiểu đường.

HGH lúc đầu được chiết từ tuyến yên của người chết, nhưng chế phẩm này có thể gây bệnh Creutzfield-Jacob, nên loại bỏ. Tháng 6/2000, người ta đã chế tạo thành công loại HGH tái tổ hợp, dùng an toàn. Cơ quan thực - dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho phép dùng cho người lớn khi có thiếu hụt HGH do bệnh ở tuyến yên hoặc để chống lão hóa. Tuy vậy, do cần thận trọng với nguy cơ tiềm năng chưa phát hiện đầy đủ, giá thành quá đắt, nên các nhà khoa học đã tiếp cận vấn đề theo một hướng khác: tìm những chất kích thích giải phóng HGH ở người, có khả năng kìm hãm sự tiết quá nhiều somatostatin trong cơ thể (mà somatostatin lại ức chế sự tổng hợp HGH), hoặc cải thiện sự truyền tín hiệu đến các tế bào tuyến yên để phát lệnh cho các tế bào này sản xuất ra hormon tăng trưởng (HGH). So với HGH, những chất này có rất ít tác dụng phụ, rẻ tiền và khi biết cách kết hợp sẽ cho tác dụng hiệp đồng đáng kể giúp tuyến yên sản sinh HGH. Hay gặp nhất là:

Vitamin: A, B5, B12, acid folic, inositol hexanicotinat.

Nguyên tố khoáng: iod, chrom, magnesi, kẽm.

Acid amin: glutamin, carnitin, arginin, acid gamma amino butyric (GABA), taurin, lysin, ornithine alpha ketoglutarat.

Hormon: DHEA, pregnenolon, melatonin.

Chất sinh học: sữa non, alpha glyceryl phosphoryl choline.

Dược liệu: nhân sâm (Panax ginseng), hoàng kỳ (Astragalus membranaceus), đương quy (Angelica sinensis), hà thủ ô (Polygonum multiflorum), thích tật lê (gai ma vương) (Tribulus terrestris), táo tàu (Ziziphus jujuba), cúc gai hoa tía (Silybum marianum), ngũ vị tử (cao) (Schisandra chinensis), địa cốt bì (câu kỷã) (Lycium Chinense Mill), Coleus forskohlii, Griffonia simplicifolia, Withania somniferum (rễ), Dioscorea villosa.

Somatoplex: là kết hợp hiệp đồng giữa 3 thành phần dưới đây, có thể kích hoạt tuyến yên, hỗ trợ làm tăng ở người 11-51% hàm lượng HGH:

- Alpha - GPC, chiết từ đậu nành, ức chế sự sản sinh quá thừa somatostatin.

- Immunolin chiết từ sữa non người, cung cấp hàng loạt globulin miễn dịch, duy trì mạnh mẽ hệ miễn dịch.

- Somabol: chiết từ lòng đỏ trứng.

Cho tới nay, trên thế giới đã khẳng định sự giảm sút HGH không thể tránh khỏi ở tuổi xế chiều trong sản xuất HGH ở tuyến yên đã dẫn tới những trạng thái bệnh lý nêu trên. Bổ sung HGH đã đóng góp cho “thuật hồi xuân”. Nhưng giá thuốc còn đắt và có thể còn những tác dụng phụ khi dùng lâu dài, nên đã tìm ra những chất mang từ ngoài vào, kích thích được tuyến yên sinh ra HGH, có tính sinh lý hơn, hợp túi tiền.

Không phải ngẫu nhiên mà tạp chí New Engl. J. Med. nổi tiếng “khó tính nghiệt ngã” cũng phải thốt lên: “Kết quả của việc dùng HGH với người cao tuổi trong 6 tháng trên sự giảm khối lượng mỡ và tăng khối lượng cơ “nạc” đã đưa những đại lượng này trở về các giá trị của 10 đến 20 năm tuổi trước đó!”. Tuy nhiên, sự duy trì hiệu lực của những thuốc này cũng còn phụ thuộc vào lối sống nghiêm túc và hợp lý, như thường xuyên rèn luyện thể lực, chế độ dinh dưỡng phù hợp...

GS. Hoàng Tích Huyền