Trong đời người phụ nữ, bất kì ai cũng có những lúc gặp phải rắc rối đối với bộ phận "riêng" của phái đẹp. Có thể là rối loạn kinh nguyệt, vài vấn đề về tình dục, viêm nhiễm hay những thay đổi sau khi mang thai...

Sự thay đổi tình trạng khí hư có thể là dấu hiệu đầu tiên của một bệnh trong âm đạo. Những thay đổi trong cách tiểu tiện, như đi tiểu nhiều hơn, rát trong đường tiết niệu cũng có thể là những dấu hiệu của bệnh về âm đạo.

Các bệnh đó có thể là: Nhiễm trùng đường âm đạo như nhiễm nấm, nhiễm trichomoniasis, nhiễm vius papilloma (HPV), hoặc virus Herpes...

Nhiễm trùng cổ tử cung có nhiều nguyên nhân: do dị vật trong âm đạo như một dúm bông chẳng hạn, do những bệnh lây truyền qua đường tình dục như chlamydia hoặc bệnh lậu cầu khuẩn, do các kiểu quan hệ tình dục đặc biệt như qua đường miệng hoặc hậu môn, do đặt thuốc hoặc thụt rửa...

Những vấn đề khác về âm đạo có thể xảy ra do áp dụng các biện pháp tránh thai, do dùng thuốc, do tuổi tác, hoặc do những thay đổi khi có thai như: sa lệch âm đạo có thể kéo theo sự thay đổi của đường tiết niệu và ruột.

Viêm âm đạo không nhiễm khuẩn có thể lấy ví dụ: dị ứng hoặc ngứa ngáy do hóa chất như dùng thuốc xịt âm đạo, tháo thụt hoặc sử dụng chất diệt tinh trùng.

Sự thay đổi hormone khi hết kinh, như viêm âm đạo dạng teo.

Nhiều nguyên nhân gây ngứa, đau, đỏ dộp trong vùng âm đạo, phổ biến nhất là kích thích da vùng sinh dục, mặc quần lót quá chật, hoặc ẩm ướt làm chầy xước da.

Sự hiện diện và phát triển quá mức các tế bào nấm men, vi khuẩn, virus... đều có thể gây nhiễm trùng âm đạo và làm thay đổi sự cân bằng các sinh vật trong âm đạo. Có 3 loại viêm âm đạo thường gặp nhất là:

• Viêm âm hộ âm đạo do nấm candida

• Viêm âm đạo do vi trùng

• Nhiễm kí sinh trùng (trichomoniasis- trùng màng uốn roi đuôi)

Những triệu chứng thường gặp của viêm nhiễm âm đạo thường là:

Khí hư nhiều và có thay đổi màu như màu nâu, màu xanh hoặc vàng. Âm đạo đỏ, sưng ngứa và đau, có mùi hôi.

Rát khi đi tiểu

Đau hoặc chảy máu khi sinh hoạt tình dục

Khi có thai, nếu có những triệu chứng của bệnh âm đạo cần trao đổi với bác sĩ để được xác định rõ nguyên nhân gây ra viêm nhiễm và phải điều trị một cách đúng đắn, không nên tự điều trị lấy ở nhà.

Một số bệnh viêm nhiễm do vi trùng có thể gây nhiễm và tác động đến quá trình mang thai của bạn.

Một bé gái nhỏ có những triệu chứng âm đạo không bình thường cần được đi khám bác sĩ để xác định nguyên nhân. Viêm âm đạo ở các bé gái thường do: các bụi giấy toilet bám vào, do giun kim bò từ hậu môn vào cửa mình, do lây nhiễm các vi trùng gây viêm tai, mũi, họng từ tay của các em, hoặc cũng có thể do bị lạm dụng tình dục. Các triệu chứng là nổi đỏ, mụn, ngứa, đau xung quanh vùng cửa mình của trẻ.

Điều trị các bệnh ở âm đạo cần xác định rõ nguyên nhân gây bệnh, mức độ trầm trọng của triệu chứng và phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Có nên tự chữa trị bệnh nhiễm nấm âm đạo mà không cần bác sĩ kê đơn? Câu trả lời là "không", trừ khi chính bạn là bác sĩ phụ khoa. Và nếu như có kế hoạch đi khám thì nên chú ý một số điều: không nên thụt, tháo, không bôi, không đặt thuốc vào âm đạo, không nên có quan hệ tình dục trong vòng 48 giờ trước khi đi khám.

Cần đi bệnh viện ngay khi có các triệu chứng cấp như:

- Đau bụng dưới với những triệu chứng khác

- Nhiệt độ cơ thể cao hơn 39oC

- Có những cơn đau dữ dội

Nếu như đau vừa phải, sốt nhẹ bạn có thể theo dõi trong vòng 24 giờ.

Những lời khuyên giúp bạn ngăn ngừa bệnh viêm nhiễm âm đạo:

- Nếu bạn nghĩ bạn bị viêm âm đạo thường xuyên do bao cao su, màng, thuốc bôi ngăn tinh trùng hãy trao đổi với bác sĩ để tìm biện pháp tránh thai khác phù hợp hơn.

- Lau chùi sạch sẽ từ phía trước ra phía sau mỗi khi đi vệ sinh xong, tránh làm lan nhiễm vi trùng từ hậu môn ra vùng cửa mình.

- Rửa, vệ sinh cửa mình hàng ngày bằng nước sạch trung tính, không dùng xà phòng thơm. Không tắm bồn bọt và quá nóng. Tráng dội thật kỹ sau khi rửa bằng chất tẩy rửa.

- Trong khi hành kinh nên dùng băng vệ sinh đảm bảo vệ sinh và thay rửa ít nhất 3lần/ngày.

- Dùng quần lót rộng rãi có chất liệu cotton để đảm bảo thoáng.

- Khi quần ướt phải thay ngay.

- Tránh tháo thụt.

- Tránh sử dụng các chất xịt khử mùi và các sản phẩm nước hoa. Các chất này có thể gây ngứa, dị ứng da vùng sinh dục.

- Không nên có quá nhiều đối tác tình yêu và không sử dụng bao cao su, vì rất dễ lây nhiễm bệnh qua đường tình dục và gây viêm âm đạo.

- Đi tiểu ngay sau khi sinh hoạt tình dục và rửa âm đạo bằng nước mát.

- Hạn chế các hoạt động dễ gây kích thích âm hộ như đi xe đạp, cưỡi ngựa...

- Nếu bị bệnh tiểu đường phải cố gắng kiểm soát lượng đường máu đúng mức.

- Chỉ uống kháng sinh khi thật cần thiết vì kháng sinh có thể gây một số phản ứng phụ như nôn, đi ngoài và kháng sinh có thể giết chết một số những vi sinh vật có lợi.

(Theo Tiền Phong)

Trên thị trường Mỹ vừa xuất hiện một loại thức ăn trẻ em mang tên "First Advantage", Được bổ sung axit béo omega-3. còn gọi là DHA (docosahexaenoic acid), axit béo này có trong sữa mẹ và được coi là đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển trí tuệ và thị lực của trẻ.

"First Advantage", do hãng Beech-Nut Nutrition sản xuất, là đồ ăn trẻ em đầu tiên ở Mỹ chứa DHA. Năm ngoái, Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ đã chấp thuận để các nhà sản xuất sữa bột và thức ăn trẻ em ở nước này thêm DHA vào sản phẩm của họ, cùng với một axit béo khác là ARA. DHA và ARA có trong sữa mẹ, là nền tảng cấu tạo mô não, thành phần chủ yếu của chất xám và võng mạc

Từ lâu, DHA đã được thêm vào sữa bột của trẻ ở khoảng 60 quốc gia. Một số nghiên cứu tiến hành tại các nước này cho thấy, trẻ được nuôi bằng sữa giàu DHA và ARA đạt được điểm cao hơn trong thử nghiệm đo sự phát triển trí tuệ, so với những trẻ nuôi bằng sữa bột không giàu các chất này. DHA chỉ được dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Có rất ít bằng chứng lâm sàng về lợi ích của nó ở trẻ dưới 6 tháng.

Tiến sĩ Dennis Hoffman, Hiệp hội Võng mạc ở Dallas - người đã thực hiện nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của việc bổ sung DHA vào chế độ ăn đối với sự phát triển của trẻ - nhận xét: "Tôi không thấy mặt xấu của việc thêm DHA vào thức ăn cho trẻ, nhưng còn chưa rõ điều này có đem lại lợi ích gì không".

Người phát ngôn của hãng Beech-Nut, bà Patty Kern, cho biết quyết định bổ sung DHA của công ty được đưa ra sau khi tham khảo các nghiên cứu thực hiện trong gần 25 năm. Giá thành của mỗi lọ First Advantage cao hơn 20 cent so với sản phẩm cổ điển của hãng. Loại đồ hộp này được dùng cho trẻ trên 6 tháng tuổi, chuẩn bị chuyển sang thức ăn đặc.

Bà Patty Kern cho biết, tuy chưa có kết luận cuối cùng về tác dụng của việc bổ sung DHA vào thực phẩm của trẻ, nhưng đã có nhiều nghiên cứu cho thấy axit béo này giúp tăng cường phát triển trí tuệ và thị lực. Bà nói: "Trẻ em tiếp tục tích lũy DHA cho tới 2 tuổi và nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung chất này không bao giờ là quá sớm hoặc quá muộn".

Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ và Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo các bà mẹ cho con bú ít nhất là tới 1 năm để cung cấp cho trẻ hỗn hợp chất dinh dưỡng hợp lý nhất, những protein cần thiết và kháng thể chống bệnh nhiễm trùng.

DHA có lợi gì cho cơ thể?

DHA là một acid béo không no cần thiết cho sự hoàn thiện hệ thần kinh, đặc biệt là thị giác. Ở người lớn, nó có tác dụng giảm triglyceride máu và cholesterol xấu, giúp dự phòng xơ vữa động mạnh, nhồi máu cơ tim.

DHA có tên gọi đầy đủ là Docosa Hexaenoic Aacid, một acid béo thuộc nhóm omega-3. Đây là một chất rất quan trọng nhưng cơ thể không tự tổng hợp được mà phải đưa vào từ nguồn thực phẩm.

DHA rất cần thiết cho phát triển hoàn thiện chức năng nhìn của mắt, sự phát triển hoàn hảo hệ thần kinh. Nghiên cứu trên động vật thí nghiệm thấy DHA có nồng độ cao trong tổ chức thần kinh như võng mạc mắt, tổ chức não. Ở người trưởng thành, DHA có tác dụng giảm cholesterol toàn phần, và triglyceride máu, LDL-cholesterol (cholesterol xấu), giúp dự phòng các bệnh tim mạch.

Nếu thiếu DHA trong quá trình phát triển, trẻ sẽ có chỉ số thông minh (IQ) thấp. Một nghiên cứu theo dõi trẻ từ lúc mới sinh tới khi trẻ 8-9 tuổi cho thấy trẻ được bú sữa mẹ và ăn đủ DHA có chỉ số IQ cao hơn 8,3 điểm so với những trẻ ít hoặc không được bú sữa mẹ và không được cung cấp đầy đủ DHA.Bổ sung DHA bằng cách nào? Chế độ ăn trước và trong khi có thai rất quan trọng đối với tình trạng dự trữ các acid béo không no cần thiết (EFAs) cho thai nhi. Đặc biệt trong 3 tháng cuối, trung bình một ngày thai nhi cần 2,2g EFAs cho sự phát triển hệ thần kinh và mạch máu.

Các trẻ đẻ non và sơ sinh bình thường cũng cần được cung cấp đủ DHA bởi chúng không có khả năng chuyển tiền tố DHA (từ dầu thực vật hay các thức ăn thay thế sữa mẹ khác) sang DHA. Sữa mẹ cung cấp đủ EFAs cho trẻ. Vì vậy, việc cho con bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và cho bú tới 24 tháng là rất quan trọng. Trong những trường hợp đặc biệt trẻ không được bú mẹ, phải lựa chọn các thức ăn thay thế có bổ sung các acid béo nói trên.

DHA có nhiều trong dầu cá, cá và thủy sản. Nhóm acid béo omega-3 trong những thực phẩm này còn bảo vệ cơ thể chống lại các bệnh tim mạch, đột quỵ và giảm viêm khớp.

(TS. Nguyễn Thị Lâm, Sức Khoẻ & Đời Sống)

Trong nhiều loại thực phẩm người ta thường nói đến DHA, đặc biệt là sự quảng bá về sữa có chứa DHA của một số hãng sữa nước ngoài. Vậy DHA là gì, vai trò của chất này đối với cơ thể và bổ sung DHA như thế nào là vấn đề mà nhiều người tiêu dùng còn chưa rõ.

DHA là gì?

DHA là acid béo không no cần thiết, có tên gọi đầy đủ là DocosaHexaenoicAacid, một acid béo thuộc nhóm acid béo omega-3 Ngoài ra, thuộc nhóm này còn có các tiền tố DHA, đó là acid béo alpha-linolenic (ALA) và eicosapentaenoic acid (EPA). Ngoài acid béo thuộc nhóm omega-3, còn phải kể đến acid béo không no omega-6 (arachidonic acid-AA). Những acid béo không no cần thiết này cơ thể con người không tự tổng hợp được mà phải đưa vào cơ thể từ nguồn thực phẩm.

Vai trò của DHA

DHA cần thiết cho phát triển hoàn thiện chức năng nhìn của mắt, sự phát triển hoàn hảo hệ thần kinh. Nghiên cứu trên động vật thí nghiệm thấy DHA có nồng độ cao trong tổ chức thần kinh như võng mạc mắt, tổ chức não.

Ở người trưởng thành, DHA có tác dụng giảm cholesterol toàn phần, triglyceride máu, LDL-cholesterol (cholesterol xấu) gây vữa xơ động mạnh - căn nguyên bệnh nhồi máu cơ tim.

Nếu thiếu DHA trong quá trình phát triển, trẻ sẽ có chỉ số thông minh IQ thấp. Một nghiên cứu theo dõi trẻ từ lúc mới sinh tới 8-9 tuổi, người ta thấy trẻ được bú sữa mẹ và chế độ ăn đủ DHA có chỉ số IQ cao hơn 8,3 điểm so với những trẻ ít hoặc không được bú sữa mẹ và không được cung cấp đầy đủ DHA.

Bổ sung DHA bằng cách nào?

Với thai nhi: Chế độ ăn trước và trong khi có thai rất quan trọng đối với tình trạng dự trữ các acid béo không no cần thiết (EFAs) cho thai nhi. Ðặc biệt trong 3 tháng cuối thai kỳ, trung bình một ngày thai nhi cần 2,2g EFAs/ngày cho sự phát triển hệ thần kinh và mạch máu.

Các trẻ đẻ non và sơ sinh bình thường đòi hỏi phải cung cấp đủ DHA bởi chúng không có khả năng chuyển tiền tố DHA từ dầu thực vật hay các thức ăn thay thế sữa mẹ khác sang DHA. Sữa mẹ cung cấp đủ EFAs cho trẻ, vì vậy việc cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và cho bú kéo dài tới 24 tháng là rất quan trọng. Trong sữa mẹ từ 40-45 ngày sau khi sinh DHA chiếm 0,3%, AA: 0,4% và DPA: 0,2%. Trong những trường hợp đặc biệt trẻ không được bú mẹ thì phải lựa chọn các thức ăn thay thế sữa mẹ có bổ sung các acid béo nói trên.

DHA có nhiều trong dầu cá, cá và thủy sản. DHA cần thiết cho sự phát triển hoàn hảo võng mạc mắt và não bộ trẻ em. Việc ăn cá, thủy sản thường xuyên sẽ cung cấp cho cơ thể đủ DHA.

Nhóm acid béo omega-3 còn có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại các bệnh tim mạch, đột quỵ và giảm viêm khớp. Quan sát dịch tễ học cho thấy những vùng dân cư, những nước tiêu thụ dầu thực vật thì tỷ lệ tử vong do bệnh tim giảm. Alpha-linolenic acid có vai trò đặc biệt trong giảm tỷ lệ mắc bệnh tim mạch. Những người thường xuyên ăn dầu thực vật giàu alpha-linolenic acid ít có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ so với những người có chế độ ăn ít các acid béo này.

TS. Nguyễn Thị Lâm
(Viện Dinh dưỡng)