SGTT - Messi chưa đá vô gôn trái nào, nhưng giao bóng điệu nghệ cho đồng đội làm bàn. Maradona râu tóc khác xưa, thương yêu học trò. Mê quá, World cup 2010 đầy kịch tính. Có cuộc chiến khác tại nơi đây. Tuyến ức và các tế bào T học trò mình đang vất vả chống đỡ HIV.

Tuyến ức, nguồn của miễn dịch. Ít người biết tuyến ức. Bác sĩ mổ vào lồng ngực không để ý thì khó thấy. Hài nhi sắp ra đời, tuyến ức to cỡ trái chanh, ổn định đến tuổi dậy thì rồi teo dần, khoảng tuổi sáu mươi còn cỡ hột đậu. Trong trung thất (giữa hai lá phổi) tuyến này nằm sau xương ức trước trái tim – tiếng Anh thymus có gốc Hy Lạp thymos mang suy nghĩ cổ xưa: nơi mà linh hồn cùng ý chí, tình cảm gắn vào. Năm 1961, Miller khám phá được vai trò tuyến ức: trường đào tạo miễn dịch. Tuyến ức (phối hợp với tuỷ xương) được gọi là cơ quan nguồn của miễn dịch.

Trường đào tạo cao cấp

Các tế bào gốc từ tuỷ xương di chuyển đến tuyến ức rồi sinh sôi mạnh mẽ tạo ra một quần thể dày đặc các tế bào thymô “vị thành niên”. Ban sơ, các tế bào này trụi lủi. Trưởng thành thêm thì có gắn cả CD4+ lẫn CD8+. Đến độ chín thành tế bào T loại CD4+ hoặc tế bào T loại CD8+. Các tế bào T trưởng thành rời khỏi trường tuyến ức, gọi là tế bào T thơ ngây vì chưa gặp kháng nguyên lạ. Chỉ có 2% tế bào thymô đủ trình độ để ra trường. 98% kia chết trong “quá trình học tập”. Chọn lọc khe khắt. Các tế bào thymô phải vào trong tuyến ức để tôi luyện, trưởng thành ra khỏi được mang tên lymphô bào T gọi tắt tế bào T với khả năng chiến đấu thật chuẩn. Giống truyện Tàu, học võ chùa Thiếu Lâm phải qua nổi cửa mộc nhân mới được xuống núi hành hiệp.

Tuyến ức cung cấp nhiều tế bào T thơ ngây lúc đầu đời. Thoái hoá khoảng 3% mỗi năm vào thời kỳ trung niên, phù hợp với sự giảm sút các tế bào T thơ ngây. Thật hay, tuyến ức lọc ra các tế bào nhận diện được các kháng nguyên bồ nhà trong cơ thể mình, đó là chọn lọc dương. Bỏ đi các tế bào T có hại mình là chọn lọc âm. Lọc dương và lọc âm hài hoà xảy ra cùng lúc để có sự dung nạp cái gì của mình.

Hơn hai mươi peptid của tuyến ức đã được phân lập từ tinh chất của ức, có năm thứ được nghiên cứu sâu: Thymosin alpha 1, Thymosin bêta 4. Prothymosin, yếu tố THF và Thymopolein. Mỗi yếu tố ức lo một công đoạn trong chuỗi trưởng thành tế bào T.

Nợ tang bồng trang trắng…

Bé mới chào đời thì hệ miễn dịch ngoại vi còn trống trơn. Tuyến ức phát triển tới cỡ lúc bé chuẩn bị rời lòng mẹ, quan hệ sinh tử ở những ngày tháng đầu đời. Trường miễn dịch tích cực đào tạo. Khi các học trò tế bào T đã đủ lông đủ cánh, tung ra khắp nơi, tuyến ức như đã lo tròn nhiệm vụ đúng là Nợ tang bồng trang trắng, vỗ tay reo (Nguyễn Công Trứ). Tuyến ức ngừng lớn lúc dậy thì, thậm chí bắt đầu teo sớm hơn. Nhót lại theo nhịp 3% mỗi năm cho đến tuổi trung niên (35 – 40 tuổi), rồi xuống nhịp 1%.

Tuyến ức teo có vẻ là một điều bất lợi cho cơ thể, mà sao thấy ở hầu hết giống loài có xương sống, có sức ép tiến hoá chăng. Lúc tuổi trẻ, bộ máy miễn dịch còn non, cơ thể phải đổ sức vào cho sự đề kháng. Nhưng năng lượng cơ thể có hạn, rồi tới lúc hệ miễn dịch phải nhường chỗ cho các bộ phận khác của cơ thể, nhất là hệ sinh dục vì mục tiêu truyền giống.

Tuyến ức teo đi mất dần khả năng tạo các tế bào. Người lớn nhiễm HIV khó mà tạo ra các tế bào T mới. Gần đây các nghiên cứu cho thấy có thể hồi sức tuyến ức để sản xuất tế bào T mới. Phải xây lại ngôi trường.

Binh chủng mạnh nhất

Các tế bào lymphô. Các tế bào bạch cầu trong máu có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể. Các tế bào lymphô là một trong năm loại bạch cầu. Tế bào lymphô B gọi tắt là tế bào B vì xuất phát từ tuỷ xương – Bone marrow. Tế bào lymphô T gọi tắt là tế bào T, vì trưởng thành từ tuyến ức – Thymus.

. Các tế bào bạch cầu trong máu có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể. Các tế bào lymphô là một trong năm loại bạch cầu. Tế bào lymphô B gọi tắt là vì xuất phát từ tuỷ xương – Bone marrow. Tế bào lymphô T gọi tắt là , vì trưởng thành từ tuyến ức – Thymus.

Hai loại tế bào T. Tế bào T loại CD8+ mang prôtêin CD8+ ngoài mặt, còn gọi là tế bào T sát thủ vì khả năng huỷ diệt tế bào nhiễm virút, tế bào ung thư và cũng dự phần thải bỏ mô ghép. T CD8+ quản lý tất cả các tế bào của cơ thể, sẵn sàng tiêu diệt bất cứ kháng nguyên lạ nào. Tế bào T loại CD4+ mang prôtêin CD4+, biệt danh là tế bào T giúp đỡ vì hỗ trợ các loại bạch cầu khác trong nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ cơ thể: giúp tế bào B tiết kháng thể và thúc đẩy tế bào sát thủ làm việc. Các tế bào T có CD4+ hoặc CD8+ cũng giống Dương Tiễn trong truyện Phong Thần có con chó ngao Hạo thiên khuyển cắn kẻ địch, và Na Tra có Càn khôn quyện liệng vào làm đối thủ trí mạng.

HIV tấn công binh chủng tinh nhuệ nhất. Virút HIV lại cứ nhằm tế bào T loại CD4+ mà chui vào gây nhiễm. Bệnh nặng lên, số lượng tế bào CD4+ giảm xuống dưới mức thường do các tế bào CD8+ nỗ lực không ngừng loại bỏ các tế bào CD4+ bị nhiễm, hơn nữa tế bào CD4+ không nhiễm mà vẫn chết hàng loạt, không biết tại sao. Khi CD4+ tụt xuống dưới 400/micrôlít, đề kháng tuột dốc. Giậu đổ bìm leo, các loại virút và các loại nấm tạm trú trong cơ thể vốn chẳng làm phiền toái gì, lại lừng lên gây bệnh: nhiễm trùng, ung thư. Các bệnh cơ hội này làm cơ thể sụm luôn.

Mẹ thiên nhiên giao cho tuyến ức nhiệm vụ quan trọng, xong việc cho được Thảnh thơi thơ túi… Mới đây thôi thiên nhiên lại tặng cho con người virút HIV hàng hiệu mới toanh. Tuyến ức nghỉ hưu quá sớm!

Hai cuộc thi đấu gay go   Băn khoăn. Tổng thống Nam Phi hồ hởi: “Cúp Thế giới là cơ hội để kết hợp thể thao với thông điệp phòng ngừa HIV và nếp sống lành mạnh đến hàng triệu người dân. Đúng là bi kịch nếu quên điều này”. Có băn khoăn. Nam Phi đang chiến đấu với dịch AIDS và phân nửa số dân đang đói nghèo thì có nên chi hàng tỉ đôla cho sự kiện thể thao này không. Trong tháng thi đấu, ước định có khoảng 23.000 người dân sẽ chết vì AIDS. Có 5,7 triệu người sống với HIV, tỷ lệ cao nhất hành tinh. . Ào ạt chị em ta. Giới truyền thông ước khoảng 40.000 kiều nữ đổ xô tới, cả từ xa như Nga, Congo và Nigeria. Có 400.000 khách, phần lớn là nam giới. “Chúng tôi không quên vấn đề an toàn tình dục”, chính phủ Nam Phi cho biết là đã sẵn 71 triệu bao cao su và sẽ có thêm 65 triệu nữa. Phân phát mọi lúc mọi nơi. Phụ tùng quan trọng nhất. Các tổ chức phòng chống AIDS phê phán FIFA kiểm soát chặt chẽ các điểm thi đấu, không cho phân phối bao cao su. FIFA có nhiệm vụ đạo đức, bảo vệ người dân và khách dự tránh nhiễm HIV, lao và virút H1N1. Cứ nhắm vào Messi. Các đối thủ đội Argentina luôn theo sát kèm cặp Messi, cần thì đốn ngã. Tế bào T là đích nhắm chính của HIV. Virút HIV trang bị kháng nguyên gp120 để gắn vào các tế bào T trong máu. RNA của virút khác DNA tế bào ở chỗ chỉ có một nhánh di truyền, khác biệt thiết yếu để HIV gây nhiễm. Tế bào T có một bửu bối là thụ thể CD4+, giúp hoạt động miễn dịch. Tương phùng oan nghiệt, gp120 của virút lại là ảnh phản dễ bắt cặp của CD4+. HIV nhảy xô vào dùng gp120 gắn khớp vào CD4+, rồi chui vào trong tế bào.

GS.BS Nguyễn Chấn Hùng

Bioprotein-Plus™ - HỖ TRỢ VÀ ĐIỀU HÒA MIỄN DỊCH

Giới thiệu : BioProtein Plus, thực phẩm dinh dưỡng của BioActive Nutriceuticals (Mỹ), được tinh chế từ bột tuyến ức của con bê với công nghệ tinh xảo giữ nguyên được hoạt tính sinh học của các protein tuyến ức.

BioProtein-Plus có những bằng chứng khoa học giúp kích thích hệ miễn dịch, tăng cường sức khỏe, ngăn ngừa và rút ngắn thời gian cảm cúm, đưa men gan về mức bình thường ở bệnh nhân viêm gan C và B