Rửa tay

Rửa tay với xà phòng dưới vòi nước chảy là tốt nhất. Đơn giản nhất là dùng xà phòng bánh (loại chế từ dầu thực vật, có mùi thơm như sả, hoa nhài...) vừa rẻ tiền, vừa tiện mang theo khi đi xa. Không nên dùng các loại xà phòng diệt khuẩn (vì nó diệt luôn cả vi khuẩn có ích trên da). Rửa tay trước và sau khi ăn, trước và sau khi làm việc (nhất là khi tiếp xúc với bệnh nhân; với thực phẩm, dược phẩm ở khâu còn hở; đếm tiền, nhận tiền).

Cách rửa tay: Làm ướt hai bàn tay, thoa xà phòng rồi xát tay nọ lên tay kia, cọ kỹ ngón tay, móng tay rồi xối nước cho sạch. Lau khô tay bằng khăn khô sạch hoặc giấy khô sạch.

Rửa mũi

Hốc mũi là nơi lọc không khí trước khi vào phổi nên hốc mũi cũng là nơi chứa nhiều chất ô nhiễm trong không khí như vi-rút, vi khuẩn, vi nấm, khí độc, bụi... Rửa mũi sẽ chống xuất tiết dịch mũi, giảm viêm mũi, giúp cho việc tái tạo niêm mạc mũi, dịch nhầy đóng nghẹt trong mũi, giúp thở bằng mũi dễ dàng, các chất ô nhiễm đọng ở hốc mũi, chống khô mũi và hỗ trợ điều trị viêm mũi dị ứng.

Cách rửa sạch hốc mũi: Cúi nghiêng đầu, xịt nước rửa mũi vào từng hốc mũi; dùng hai ngón tay bóp day hai cánh mũi cho nước chảy ra, làm như vậy 2-3 lần sẽ rửa sạch được niêm mạc hốc mũi. Đối với trẻ sơ sinh hai tuần tuổi đến trẻ hai tuổi, nên xịt nhẹ nước rửa mũi (có thể dùng thuốc nhỏ mắt NaCl 0,9% nhỏ mỗi hốc mũi 2-3 giọt) rồi nghiêng đầu trẻ cho nước chảy ra, sau đó lau khô cho bé bằng khăn mềm sạch. Trẻ trên năm tuổi nên hướng dẫn cho bé tự làm.

Các loại nước rửa mũi: Có hai loại nước rửa mũi: nước biển tự nhiên đã loại bớt NaCl để đạt hàm lượng 0,9% và dung dịch NaCl 0,9%. Các loại này được đóng trong bình xịt có đầu phun tia nhỏ hoặc phun sương. Thậm chí có thể tự pha chế nước rửa mũi bằng cách lấy 100 g muối ăn loại trắng sạch (có hàm lượng NaCl khoảng 85%-90%) cho vào nước sạch đã đun sôi vừa đủ 1.000 ml, khuấy cho muối tan hết rồi đun sôi lại sẽ được dung dịch muối 9%. Lấy 100 ml dung dịch này thêm nước sạch đã đun sôi vừa đủ 1.000 ml rồi đun sôi lại 10 phút ta có nước muối sinh lý vô trùng làm nước rửa mũi (rửa mắt, rửa vết thương) bảo quản trong chai vô trùng. Khi bình xịt nước rửa mũi cạn thì bổ sung nước rửa mũi tự pha.

Khẩu trang có tác dụng ngăn cản các tác nhân gây bệnh trong không khí xâm nhập đường mũi, miệng. Hiện thị trường có bán loại khẩu trang vải hai lớp (còn gọi là khẩu trang phổ thông) với nhiều kiểu dáng thời trang. Nhược điểm của loại này là chỉ giúp giảm lượng bụi bám vào miệng, mặt, mũi.

Tốt nhất nên sử dụng khẩu trang ngoại khoa (còn gọi là khẩu trang phẫu thuật), thường được các nhân viên y tế sử dụng khi phẫu thuật, tiêm chích, khám chữa bệnh, chăm sóc người bệnh. Loại khẩu trang này hiện đang được cấp cho hành khách ở sân bay khi có dịch do vi-rút như SARS, cúm A/H1N1, H5N1. Nhược điểm của khẩu trang này là không ôm khít vùng miệng, mũi.

Để đảm bảo yêu cầu đeo khẩu trang sạch, chúng ta cần thay khẩu trang ngay sau khi ra khỏi môi trường ô nhiễm hoặc khi hết giờ làm việc. Nếu không tiếp xúc với người bệnh, có thể giặt khẩu trang với xà phòng rồi phơi khô dưới nắng mặt trời. Nếu đã tiếp xúc với người bệnh thì nên hấp khẩu trang trong nước muối 2% để sôi trong 15 phút (hoặc giặt với xà phòng diệt khuẩn, ngâm trong xà phòng 15 phút), vò, xả sạch rồi phơi dưới nắng mặt trời.